Serwis korzysta z plików cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę, że będą one umieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo zmienić ustawienia dotyczące plików cookies w swojej przeglądarce.

reklama
Co potrafią skrzynie biegów?
kalendarz 26/01 2015

Co potrafią skrzynie biegów?

Warsztat / Technika

Wytworzenie momentu napędowego to dopiero połowa sukcesu samochodu – moment ten trzeba jeszcze przenieść na koła.

Obecnie na rynbu dostępne są w samochodach poszczególnych marek skrzyie biegów manualne,  automatyczne i zautomatyzowane, jak w przypadku np. koncernu VW - preselekcyjne przekładnie typu DSG z podwójnym sprzęgłem.

Sam  mechanizm przeniesienia napędu umożliwiający zmianę przełożeń jest dużo starszy niż sam samochód: od wieków znane są urządzenia, które za pomocą kół zębatych o różnej średnicy potrafiły zmieniać wyjściową prędkość obrotową przy zachowaniu tej samej wejściowej prędkości obrotowej. Dokładnie taką funkcję spełnia we współczesnym samochodzie skrzynia biegów, jednak przy dzisiejszych wysokich oczekiwaniach, cały układ przeniesienia napędu musi poradzić sobie z kolejnymi wyzwaniami.

Pomimo coraz większego udziału skrzyń automatycznych w nowo sprzedawanych samochodach, tradycyjne przekładnie dalej utrzymują dominujący udział. To stosunkowo proste rozwiązanie techniczne jest wciąż rozwijane, by móc osiągać jeszcze mniejsze zużycie paliwa i polepszać komfort jazdy.

Ręczna skrzynia biegów ma zwykle dwa wałki: sprzęgłowy i wyjściowy. Wałki te są połączone z sobą kołami zębatymi różnej średnicy w taki sposób, że gdy jedna z par jest sprzęgnięta dla przekazania napędu, pozostałe są odłączone. Każdy z tych zespołów tworzy oddzielny bieg o innej wartości przełożenia. Współczesne ręczne skrzynie biegów wyposażone są w synchronizatory, które samoczynnie wyrównują prędkość obrotową łączonych par kół zębatych (biegów). Kiedyś było to zadaniem kierowcy, który przy każdej zmianie biegów musiał wyłączyć bieg, czyli powrócić do biegu neutralnego i dopiero wtedy załączyć kolejne przełożenie. Do automatycznych skrzyń biegów przylgnął stereotyp spowodowany wolniejszą zmianą biegów i stratami mocy. Dzisiaj jest on jednak całkowicie nieaktualny, ponieważ stosowane obecnie rozwiązania nie mają nic wspólnego z poprzednimi.

Na przestrzeni lat rozwinięto wiele typów automatycznych skrzyń biegów. Jednym z nowoczesnych rozwiązań jest przekładnia DSG z podwójnym sprzęgłem (ang. Direct Shift Gearbox). To stosunkowo niedawno zaprezentowana technologia, która zadebiutowała na rynku samochodów osobowych w 2003 r.

Jak sama nazwa wskazuje, rewolucja tego rozwiązania polega na umieszczeniu dwóch klasycznych, ręcznych skrzyń biegów w jednej obudowie i zastosowaniu oddzielnego sprzęgła dla każdej z nich – jedna obsługuje biegi parzyste, a druga nieparzyste. Za zmiany biegów odpowiedzialny jest sterownik mechaniczno-hydrauliczno-elektroniczny, zwany też sterownikiem mechatronicznym. Gdy włączony jest jeden bieg, drugi już czeka w gotowości i przełączany jest bezzwłocznie. Rozwiązanie to łączy niespotykaną nigdy wcześniej szybkość działania z pracą właściwie niezauważalną dla kierowcy. Zapewnia to komfort zarówno przy spokojnej, jak i dynamicznej jeździe.

Obecnie w samochodach koncernu VW, występują skrzynie DSG o sześciu lub siedmiu przełożeniach, optymalnie dostosowanych do charakterystyki mocy i momentu obrotowego silników. Odpowiednia liczba przełożeń pozwala wykorzystać maksimum potencjału silnika, zapewniając z jednej strony elastyczną i dynamiczną pracę, a z drugiej niewielkie zużycie paliwa.

Zupełnie innym rozwiązaniem, stosowanym np. w samochodach rajdowych jest skrzynia sekwencyjna. Jest to specjalny rodzaj skrzyni - działa na zasadzie przekładni manualnej, ale wymaga wciśnięcia sprzęgła tylko przy ruszaniu. Biegi zmienia się z pomocą dźwigni, która rusza się tylko w przód (do redukcji) i tył (do włączenia wyższego biegu)./oprac. ns/

 

Zobacz podobne artykuły:

Humanoidalny robot Toyoty inspirowany sportowcem
kalendarz 23/05 2026

Humanoidalny robot Toyoty inspirowany sportowcem

Warsztat / Technika

2026.05.23

Najnowsza generacja CUE7 jest nie tylko lżejsza ale i bardziej zaawansowana technologicznie.
Testy opon ciężarowo-autokarowych
kalendarz 17/04 2026

Testy opon ciężarowo-autokarowych

Warsztat / Technika

2026.04.17

Średnio rocznie 10 proc. udziału w wypadkach to ciężarówki i autokary.
Toyota GR Yaris Rally2 H2 Concept – Wodorowy napęd debiutuje w Rajdzie Finlandii
kalendarz 02/08 2025

Toyota GR Yaris Rally2 H2 Concept – Wodorowy napęd debiutuje w Rajdzie Finlandii

Prezentacje / Concept Cars

2025.08.02

Za kierownicą auta zasiadł Juha Kankkunen, czterokrotny rajdowy mistrz świata i zastępca szefa zespołu TGR-WRT.
Najnowsze artykuły:
Kupujesz diesla?

Kupujesz diesla?

Używane

2026.06.26

Te roczniki są najbardziej ryzykowne.
Toyota Off‑Road Festival 2026

Toyota Off‑Road Festival 2026

Moto fanatyk

2026.06.26

Miłośnicy terenowych Toyot spotkali się na Mazurach.
Rusza sezon driftingu

Rusza sezon driftingu

Wiadomości / Moto sport

2026.06.26

Nadarzyn rozpoczyna sezon Driftingowych Mistrzostw Polski 2026.